แผ่นดินไหว

รู้จักแผ่นดินไหว

การเกิดแผ่นดินไหวเกิดจากการเคลื่อนตัวโดยฉับพลันของเปลือกโลก ส่วนใหญ่แผ่นดินไหวมักเกิดตรงบริเวณขอบของแผ่นเปลือกโลกเป็นแนวแผ่นดินไหวของโลก การเคลื่อนตัวดังกล่าว เกิดขึ้นเนื่องจากชั้นหินหลอมละลาย ที่อยู่ภายใต้เปลือกโลก ได้รับพลังงานความร้อนจากแกนโลก และลอยตัวผลักดันให้เปลือกโลกตอนบน ตลอดเวลา ทำให้เปลือกโลกแต่ละชิ้นมีการเคลื่อนที่ในทิศทางต่างๆ กันพร้อมกับสะสมพลังงานไว้ภายใน บริเวณขอบของชิ้นเปลือกโลกจึงเป็นส่วนที่ชนกันเสียดสีกัน หรือแยกจากกัน หากบริเวณขอบของชิ้นเปลือกโลกใดๆ ไม่ผ่านหรืออยู่ใกล้กับประเทศใดประเทศนั้น ก็จะมีความเสี่ยงต่อภัยแผ่นดินไหวสูง เช่น ประเทศญี่ปุ่น ประเทศฟิลิปปินส์ ประเทศอินโดนีเซีย นิวซีแลนด์ เป็นต้น นอกจากนั้นพลังที่สะสมในเปลือกโลก ถูกส่งผ่านไปยังเปลือกโลกพื้นของทวีป ตรงบริเวณรอยร้าวของ หินใต้พื้นโลกหรือที่เรียกว่า "รอยเลื่อน" เมื่อระนาบ รอยร้าวที่ประกบกันอยู่ได้รับแรงอัดมากๆ ก็จะทำ ให้รอยเลื่อนมีการเคลื่อนตัวอย่างฉับพลันเกิดเป็น แผ่นดินไหวเช่นเดียวกัน จุดศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหว มักเกิดตามรอยเลื่อน อยู่ในระดับความลึกต่างๆของผิวโลก เท่าที่เคยวัดได้ลึกสุดอยู่ในชั้นแมนเทิลส่วนจุด ที่อยู่ในระดับสูงกว่า ณ ตำแหน่งผิวโลก เรียกว่า "จุดเหนือศูนย์กลางแผ่นดินไหว" การสั่นสะเทือนหรือแผ่นดินไหวนี้จะถูกบันทึกด้วยเครื่องมือที่เรียกว่า ไซส์โมกราฟ

สาเหตการเกิดแผ่นดินไหว

กระบวนการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ
เช่น การเคลื่อนที่ของเปลือกโลก

ภูเขาไฟระเบิด (ในขณะที่แมกมาใต้ผิวโลก
เคลื่อนที่ตามเส้นทางสู่ปล่องภูเขาไฟ
สามารถทำให้เกิดแผ่นดินไหวก่อนมีการ
ระเบิดของภูเขาไฟ

การกรของมนุษย์ เช่น การทดลองระเบิดปรมาณู
การระเบิดพื่นที่เพื่อสำรวจวางแผนก่อนสร้างเขื่อน

สาเหตอื่นๆที่อาจะทำทำให้เกิดแผ่นดินไหว
ได้แต่ไม่ได้เป็นสาเหตที่สำคัญและมีโอกาส
เกิดน้อยมาก เช่น อุกาบาตตก

แหล่งกำเนิดแผ่นดินไหว

ระดับความรุนแรงของแผ่นดินไหว

มาตราที่นิยมและใช้เป็นมาตราฐานทั่วโลกคือ มาตราริคเตอร์

ผู้คนอาจไม่รู้สึกถึงแรงสั่นไหวที่เกิดขึ้น
ต้องใช้สิ่งสังเกตบางอย่าง เช่นแก้วน้ำ

ผู้คนเริ่มรู้สึกถึงการมาของแรงสั่นไหว
มีอาการวิงเวียนเพียงเล็กน้อยในบางคน

ปานกลาง ผู้ที่อาศัยอยู่ทั้งภายในอาคาร
และนอกอาคาร รู้สึกถึงการ สั่นสะเทือน

การสั่นไหวรุนแรงเป็นบริเวณกว้าง
เครื่องเรือน และวัตถุมีการเคลื่อนที่

สั่นไหวรุนแรงมาก อาคารเริ่มเสียหายพังทลาย
สิ่งก่อสร้างที่ไม่แข็งแรงอาจพังเสียหายได้

เกิดการสั่นสะเทือนอย่างมากมาย
ส่งผลทำให้อาคารและสิ่งก่อสร้างต่างๆ
เสียหายอย่างรุนแรง แผ่นดินแยก
วัตถุบนพื้นถูกเหวี่ยงกระเด็น

ข้อควรจำ

เตรียมยารักษาโรคและเวชภัณฑ์ให้พร้อม
ที่จะใช้ในการปฐมพยาบาลเบื้องต้น

ควรมีเครื่องมือดับเพลิงไว้ในบ้าน
เช่น เครื่องดับเพลิง

ควรอยู่ห่างจากเสาไฟฟ้า อาคาร
ป้ายโฆษณา เสาไฟ ต้นไม้ใหญ่

ควรทราบตำแหน่งของวาล์ว เปิด-ปิดน้ำ
เพื่อตัดตอนการส่งน้ำ

ออกห่างจากสายไฟฟ้าที่หลุดออกมา
เนื่องจากอาจโดนอันตรายจากไฟฟ้าช๊อตได้

ควรจัดหาเครื่องรับวิทยุ ที่ใช้ถ่านไฟฉาย
หรือแบตเตอรี่ สำหรับเปิดฟังข่าวสารคำเตือน
คำแนะนำและสถานการณ์ต่าง ๆ

ควรจัดให้มีการศึกษาถึงการปฐมพยาบาล
เพื่อเป็นการเตรียมพร้อมที่จะช่วยเหลือผู้ที่
ได้รับบาดเจ็บก่อนที่จะถึงมือแพทย์

ไม่ควรทำให้เกิดประกายไฟ เพราะหากมีการรั่วซึม
ของแก๊สหรือวัตถุไวไฟ อาจเกิดภัยพิบัติจากไฟไหม้
ซ้ำซ้อนกับแผ่นดินไหวเพิ่มขึ้นอีก

วิธีปฏิบัติตัวขณะเมื่อเกิดแผ่นดินไหว

  1. ไม่ควรวางสิ่งของที่มีน้ำหนักมากๆ ไว้ในที่สูง
    เพราะอาจหล่นลงมาทำความเสียหายหรือ
    เป็นอันตรายได้
  2. อย่ากดน้ำล้างส้วม จนกว่าจะมีการตรวจเช็ค
    ระบบท่อเป็นที่เรียบร้อยแล้ว เพราะอาจเกิดการ
    แตกหักของท่อในส้วม ทำให้น้ำท่วมเอ่อหรือ
    ส่งกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์
  3. ไม่ควรใช้ลิฟต์ เพราะหากไฟฟ้าดับอาจมี
    อันตรายจากการติดอยู่ภายใต้ลิฟต์
  4. ใช้บันไดหนีไฟเท่นั้นในการอพยบออกจากตัวตึก
    ที่มีความสูงหลายชั้น
  5. อย่าวางเครื่องแก้วหรือสิ่งของที่แตกง่ายไว้บนที่สูง
  6. ตรวจเช็คระบบแก๊ส โดยวิธีการดมกลิ่นเท่านั้น
    เพราะหากมีการรั่วซึมของแก๊สหรือวัตถุไวไฟ
    อาจเกิดภัยพิบัติจากไฟไหม้ ไฟลวก
    ซ้ำซ้อนกับแผ่นดินไหวเพิ่มขึ้นอีก
  7. หลบอยู่ในที่ที่แข็งแรงปลอดภัยจากสิ่งปรักหักพัง
    ร่วงหล่นลงมา เช่นอยู่ใต้โต๊ะ เตียง
  8. ควรตั้งสติให้มั่น และรีบออกจากอาคารโดยเร็ว
  9. หากอยู่ในรถ ให้หยุดรถจนกว่าแผ่นดินจะ
    หยุดไหวหรือสั่นสะเทือนหลังเกิดแผ่นดินไหว

หน่วยงานเฝ้าระวัง